طبقه‌بندی انواع میلگرد بستر

میلگرد بستر از منظر شکل هندسی و نحوه انتقال نیرو به دو گروه اصلی تقسیم می‌شود:

• میلگرد بستر نردبانی

• میلگرد بستر زیگزاگی

انتخاب نوع مناسب، تابع شرایط سازه‌ای، موقعیت لرزه‌خیز پروژه و مشخصات دیوار می‌باشد.

مقایسه فنی میلگرد بستر نردبانی و زیگزاگی

معیارهای انتخاب نوع میلگرد بستر

• نوع دیوار (غیرباربر / حساس)

• میزان خطر لرزه‌ای منطقه

• ضخامت دیوار و نوع مصالح بنایی

• نظر مهندس طراح و ناظر پروژه

کاربرد میلگرد بستر

کار اصلی میلگرد بستر افزایش مقاومت کششی و برشی دیوار است. از آن در موارد زیر استفاده می‌شود:

• مسلح کردن دیوارهای بلوکی و سفالی

• افزایش پایداری خارج از صفحه دیوارها

• افزایش شکل‌پذیری و انسجام دیوار در زلزله

• جلوگیری از ترک‌های حرارتی، جمع‌شدگی و خمشی

• تقویت اطراف بازشوها: پنجره، در، نورگیر

• استفاده در دیوارهای بلند و دهانه‌های بزرگ

مصالح بنایی به‌طور طبیعی در برابر کشش و نیروهای دینامیکی مقاومت پایینی دارند؛ میلگرد بستر دقیقاً برای جبران همین ضعف طراحی شده است.

 تاریخچه استفاده از میلگرد بستر

• اولین بار در سال ۱۸۱۳ در آمریکا طراحی و استفاده شد.

• در دهه ۱۹۵۰ وارد آیین‌نامه‌های بین‌المللی شد.

• در ایران از سال ۱۳۹۲ در مقررات ملی ساختمان وارد شد.

• پس از زلزله سرپل ذهاب و انتشار الزامات جدید آیین‌نامه 2800، استفاده از میلگرد بستر و وال‌پست الزامی شد.

این تاریخچه نشان می‌دهد که میلگرد بستر از مهم‌ترین عناصر مقاوم‌سازی دیوار در برابر زلزله محسوب می‌شود.

•  انواع میلگرد بستر

  1. میلگرد بستر نردبانی

  • مفتول‌های عرضی کاملاً عمود بر مفتول طولی

  • مناسب دیوارهای سبک و شرایط باربری محدود

  • نصب ساده و قیمت مناسب

• 
  

  میلگرد بستر نردبانی | تقویت دیوارهای بنایی با استاندارد مهندسی

  در آهن ایران آنلاین، میلگرد بستر نردبانی در ابعاد مختلف، مفتول گالوانیزه گرم، کیفیت جوش استاندارد و بسته‌بندی صنعتی عرضه می‌شود تا پاسخگوی نیاز پروژه‌های انبوه‌سازی، مسکونی و صنعتی باشد.

  مزایای استفاده از میلگرد بستر نردبانی

  1. کنترل ترک‌خوردگی

  میلگرد بستر نردبانی با توزیع یکنواخت تنش‌ها، ترک‌های ناشی از انبساط، انقباض و نشست سازه را به حداقل می‌رساند.

  2. افزایش مقاومت خمشی خارج از صفحه

  استفاده از این میلگرد باعث افزایش سختی دیوار و جلوگیری از ریزش‌های خارج از صفحه در زمان زلزله می‌شود.

  3. بهبود مقاومت برشی داخل صفحه

  مفتول‌های عرضی عمود بر المان‌های طولی، عملکرد برشی دیوار را به‌طور محسوسی تقویت می‌کند.

  4. نصب آسان و سرعت اجرای بالا

  میلگرد بستر نردبانی وزن سبک‌تری دارد و سریع‌تر داخل ملات قرار می‌گیرد.

  5. انسجام بیشتر دیوار در هنگام زلزله

  یکی از دلایل اصلی الزام نظام مهندسی به استفاده از میلگرد بستر بعد از زلزله سرپل‌ذهاب، افزایش انسجام دیوارها در برابر نیروهای لرزه‌ای است.

  موارد استفاده

  • • دیوارهای بلوکی (AAC، لیکا، سفالی، فوم‌بتن)

    • دیوارهای آجری

    • دیوارهای داخلی و پیرامونی

    • پروژه‌های انبوه‌سازی، بیمارستانی، تجاری و صنعتی

      حوزه‌های کاربرد

      • دیوارهای داخلی غیرباربر

      • دیوارچینی با بلوک سیمانی، سفالی و AAC

      • پروژه‌های مسکونی، اداری و تجاری سبک

      • دیوارهای با ارتفاع و طول متعارف

      ---

      استانداردها و ضوابط

      • مبحث هشتم مقررات ملی ساختمان

      • استاندارد 2800 زلزله

      • ضوابط دیوارهای غیرسازه‌ای

      ---

      پرسش‌های فنی متداول

      آیا میلگرد بستر نردبانی برای دیوار باربر مناسب است؟
      خیر، استفاده از این نوع میلگرد عمدتاً برای دیوارهای غیرباربر توصیه می‌شود.

      فاصله استاندارد نصب چقدر است؟
      به‌طور معمول هر 40 تا 50 سانتی‌متر ارتفاع دیوار.

• ---

• 2. میلگرد بستر خرپایی زیگزاگی

  • مفتول میانی به‌صورت زیگزاگ (۷ و ۸)

  • بهترین عملکرد در برابر نیروهای خارج از صفحه و برشی

  • مناسب پروژه‌های لرزه‌خیز، دیوارهای بلند و مکان‌های حساس

میلگرد بستر خرپایی یا زیگزاگی | تقویت دیوارهای بنایی با مقاوم‌ترین سیستم مسلح‌سازی

ساختار میلگرد بستر خرپایی زیگزاگی

میلگرد بستر خرپایی از سه بخش اصلی تشکیل شده است:

1. دو میلگرد طولی موازی

2. مفتول زیگزاگی مورب (Web Members)

3. جوش یا نقطه اتصال استاندارد در محل تقاطع‌ها

این ساختار مثل خرپاهای فولادی باعث ایجاد یک شبکه پایدار و قدرتمند می‌شود که قابلیت تحمل نیروهای کششی، فشاری و برشی را بالا می‌برد.

مزایای استفاده از میلگرد بستر خرپایی زیگزاگی

✔ افزایش مقاومت جانبی دیوار در برابر زلزله

شبکه خرپایی نیروهای جانبی را در کل سطح دیوار توزیع کرده و از تمرکز تنش جلوگیری می‌کند.

✔ جلوگیری از ایجاد ترک‌های طولی و قطری

ویژه دیوارهای بلوکی سبک AAC، CLC، سفالی و آجری.

✔ عملکرد بهتر نسبت به میلگرد بستر نردبانی

به دلیل وجود اعضای مورب که نیروی برشی را جذب می‌کنند.

✔ یکپارچگی بیشتر اجزای دیوار

به‌خصوص در دهانه‌های بلند و طبقات دارای دریفت بالا.

✔ افزایش مقاومت خمشی دیوار

هنگام بارهای ثقلی یا نشیمن نامنظم.

✔ قابلیت نصب سریع و اجرای آسان

بدون نیاز به تخریب، دوغاب‌ریزی خاص یا تجهیزات سنگین.

کاربردهای میلگرد بستر خرپایی زیگزاگی

• دیوارهای بلوکی سبک با ارتفاع بیش از ۳ متر

• دیوارهای پیرامونی در معرض نیروی باد یا زلزله

• دیوارهای بنایی بلند در پروژه‌های مسکونی و صنعتی

• دیوارهایی که احتمال ترک‌خوردگی در آن‌ها زیاد است

• دیوارهای حائل سبک

• پروژه‌های انبوه‌سازی و ساختمان‌های بلندمرتبه

استانداردهای تولید میلگرد بستر خرپایی زیگزاگی

میلگرد بستر خرپایی باید مطابق استانداردهای زیر تولید شود:

• A615 – ASTM

• ACI 530.1

• جوش نقطه‌ای استاندارد

• تولید در دو نوع سیاه و گالوانیزه

 جنس میلگرد بستر

مطابق مبحث هشتم مقررات ملی ساختمان، میلگرد بستر باید از موارد زیر باشد:

• فولاد گالوانیزه

• فولاد ضدزنگ (استنلس)

• میلگرد آجدار سردنورد

خاصیت ضدزنگ‌زدگی یکی از الزام‌های مهم برای عمر مفید دیوار است.

مزیت‌های استفاده از میلگرد بستر

• افزایش مقاومت خمشی خارج از صفحه

• افزایش مقاومت برشی داخل صفحه

• کنترل کامل ترک‌های ناشی از جمع‌شدگی و حرارت

• تأمین اتصالات مطمئن اطراف بازشوها

• افزایش انسجام و یکپارچگی دیوار

• افزایش پایداری دیوار در زلزله و باد

• جلوگیری از فروریزش دیوار

• بهبود رفتار لرزه‌ای دیوارهای غیرسازه‌ای

• 

نحوه نصب و اتصال میلگرد بستر

1. نصب و اتصال با گیره و قلاب

• گیره‌ها قبل از دیوارچینی به ستون یا وادار پیچ می‌شوند.

• قلاب داخل گیره قرار می‌گیرد.

• میلگرد بستر روی قلاب‌ها می‌نشیند و همپوشانی لازم تأمین می‌شود.

• اتصال کاملاً مفصلی و بدون گیر افتادن دیوار است.

اک به ستون یا وادار متصل می‏گردند، سپس قلاب‌ها در داخل گیره‌ها به‌صورت مفصلی قرار می‌گیرد و با میلگرد بستر همپوشانی ایجاد می‌کند.

2. اتصال با وال‌پست منقطع

در این روش میلگرد بستر داخل پانچ‌های لبه وال‌پست قرار گرفته و به‌صورت مفصلی مهار می‌شود.
این روش باعث:

• سرعت اجرای بالا

• کاهش هزینه

• مقاومت بهتر هنگام زلزله

می‌شود و در پروژه‌های جدید بسیار محبوب است.

روش محاسبه تعداد میلگرد بستر

دو روش رایج وجود دارد:

۱. روش تجویزی (Simplified)

به ازای هر ۶۰ سانتی‌متر ارتفاع دیوار یک ردیف میلگرد بستر نصب می‌شود.
مثلاً ارتفاع ۳ متر → ۵ ردیف میلگرد بستر.

۲. روش طراحی (مهندسی)

جمع سطح مقطع میلگرد بستر باید برابر باشد با:

0.0007 × سطح مقطع مؤثر دیوار

این روش دقیق‌ترین حالت محاسبه است.