وال پست منقطع (گالوانیزه یا سیاه) چیست؟ وال پست منقطع (ناودانی منقطع) به همراه میلگرد بستر به منظور تسلیح و مقاوم سازی دیوار درزمان زلزله (طبق پیوست ششم آیین نامه 2800 زلزله) استفاده میگردد. اگرچه در سال های گذشته مقاوم سازی دیوار با نبشی کشی انجام می گرفت، ولیکن به دلیل عدم رفتار مناسب نبشی ها در زمان زلزله و عدم حفظ یکپارچگی دیوار در حال منسوخ شدن است. استفاده از وال پست منقطع (ناودانی منقطع) به همراه میلگرد بستر علاوه بهبود عملکرد دیوارهای غیر سازه ای سبب کاهش هزینه ها می گردد. لازم به ذکر است ایجاد پانچ در لبه های بال وال پست منقطع (ناودانی منقطع) سبب اتصال مفصلی میلگرد بستر با وال پست و حذف گیره و قلاب و به طبع آن کاهش هزینه ها میگردد.

روش‌های نصب و اتصال دیوار به اعضای قائم و سقف (طبق الزامات وال‌پست و آیین‌نامه ۲۸۰۰)

اتصالات دیوارهای غیرباربر به ستون‌ها، دیوارهای برشی و زیر سقف باید به‌گونه‌ای طراحی شوند که مانع دریفت نسبی سازه نشوند و در عین حال پایداری خارج از صفحه دیوار را تأمین کنند. در ادامه، متداول‌ترین و استانداردترین روش‌های اتصال معرفی شده است.

الف) روش‌های نصب و اتصال دیوار به اعضای قائم سازه‌ای

1) نصب و اتصال کشویی به وسیله ناودانی یا دو نبشی

یکی از بهترین و رایج‌ترین روش‌های مهار دیوار، استفاده از اتصال کشویی با نبشی یا ناودانی است. این نوع اتصال امکان جابجایی دیوار درون صفحه را فراهم کرده و از قفل‌شدگی دیوار به ستون جلوگیری می‌کند.

نکات مهم در اجرای اتصال کشویی:

• نبشی و ناودانی می‌توانند از ورق گالوانیزه یا ورق سیاه خم‌کاری شده باشند.

• هیچ اتصال مستقیم (پیچ، میخ یا جوش) بین بال نبشی/ناودانی و خود دیوار نباید اجرا شود.

• فضای بین ستون و دیوار باید با مواد انعطاف‌پذیر مانند پشم سنگ یا پلی‌استایرن پر شود.

• در ستون‌های فولادی، وال‌پست منقطع می‌تواند به ستون جوش شود.

2)نصب و اتصال با بست رادیکالی (بست ارتجاعی)

این سیستم یکی از بهترین روش‌ها برای مهار خارج از صفحه دیوار و در عین حال فراهم‌کردن آزادی حرکت درون صفحه است. بست رادیکالی به دلیل انعطاف‌پذیری خود، از ترک‌خوردگی ناشی از خمش و جابجایی جلوگیری می‌کند.

نکات اجرایی مهم:

• در دیوارهای داخلی: هر ۳ ردیف بلوک یک بست ارتجاعی استفاده شود.

• در دیوارهای خارجی: هر ۲ ردیف بلوک یک بست ارتجاعی مورد نیاز است.

• بست‌ها باید خم‌کاری شده باشند تا قابلیت ارتجاعی ایجاد شود.

• حداقل مشخصات بست:

  • عرض: 30 میلی‌متر

  • ضخامت: 2 میلی‌متر

  • طول: 200 میلی‌متر

• اتصال بست‌ها:

  • به ستون فولادی: جوش

  • به ستون بتن‌آرمه: پیچ و رول‌پلاک

3) اتصال با گیره و قلاب (در صورت استفاده از میلگرد بستر)

اگر در دیوار از میلگرد بستر استفاده شده باشد، می‌توان از گیره‌ها و قلاب‌های استاندارد میلگرد بستر برای اتصال دیوار به ستون استفاده کرد.
در این روش دیگر نیازی به نبشی یا ناودانی نیست و مهار خارج از صفحه توسط میلگرد بستر تأمین می‌شود.

ب) روش‌های نصب و اتصال دیوار به زیر سقف

اتصال دیوار به سقف باید لغزشی باشد تا دیوار در برابر خیز سقف و جابجایی سازه آسیب نبیند.

ضوابط و نکات مهم:

• عدم اتصال مستقیم دیوار به سقف الزامی است.

• بالا‌ی دیوار باید با دو نبشی یا ناودانی که به تیر یا سقف متصل هستند مهار شود.

• فاصله بین دیوار و زیر سقف باید حداقل برابر با مقدار بزرگ‌ترِ ۲۵ میلی‌متر یا حداکثر خیز طولانی‌مدت سقف باشد.

• نبشی‌ها پس از چیدن بالاترین ردیف بلوک نصب می‌شوند.

• نبشی‌ها نباید به خود دیوار جوش یا پیچ شوند.

• امکان استفاده از نبشی/ناودانی سرد نورد یا گرم نورد و به صورت منقطع یا پیوسته وجود دارد.

جایگزین اتصال با نبشی در سقف

می‌توان به‌جای مهار خارج از صفحه:

• آخرین ردیف بلوک را مسلح کرد (میلگرد یا بست تقویتی)

در این حالت دیوار باید در محاسبات به صورت صفحه یک‌طرفه تحلیل شود و بار جانبی کامل برای طراحی وادارها لحاظ گردد.

✨ جمع‌بندی

اتصال صحیح دیوار به اعضای قائم و سقف نقش مهمی در کاهش خسارت زلزله، جلوگیری از ترک‌های سازه‌ای، افزایش دوام دیوار، و انطباق کامل با آیین‌نامه ۲۸۰۰ دارد. انتخاب نوع اتصال باید بر اساس نوع دیوار، نوع سازه (بتنی یا فولادی) و شرایط اجرایی انجام شود.